Kako je preneo Bi-Bi-Si, u potrazi su za specijalizovanim timom iskusnih spasilaca i visokogorskih penjača koji bi mogao da izvede izuzetno složenu i rizičnu operaciju na oko 8.500 metara nadmorske visine. Plan je da se telo sa planine spusti do septembra, a potom prebaci u Indiju.
Morup je poginuo 1996. godine, kada je učestvovao u indijskoj ekspediciji na Everest sa kineske strane planine. Bio je jedan od šest pripadnika Indo-tibetanske granične policije (ITBP), čiji je cilj bio da postanu prva indijska ekspedicija koja će se na najviši vrh sveta popeti upravo tom stranom.
Kada je ekspediciju pogodila snažna snežna oluja, trojica članova odlučila su da se vrate. Morup, Cevang Smanla i Cevang Paldžor nastavili su prema vrhu, ali su sva trojica poginula tokom spuštanja.
Dva tela nikada nisu pronađena. Treće je, međutim, godinama bilo poznato pod nadimkom „Zelene čizme“, po upečatljivim planinarskim cipelama boje limete koje je penjač nosio.
Ko je zapravo „Zelene čizme“?
Godinama se verovalo da telo poznato kao „Zelene čizme“ pripada Cevangu Paldžoru. Indijske vlasti sada, međutim, smatraju da je reč o Dordžeu Morupu.
Do promene zaključka došlo je na osnovu svedočenja preživelih članova ekspedicije, ali i poslednje poznate lokacije radio-kontakta sa penjačima. Njegova odeća i planinarska oprema takođe su pružile dodatne tragove za identifikaciju.
Telo se nalazi u takozvanoj „zoni smrti“, na visini od oko 8.500 metara. U tim uslovima temperature mogu da padnu i do minus 40 stepeni Celzijusa, dok je nivo kiseonika približno trećina onog na nivou mora.
Tokom godina, telo je postalo jedan od najpoznatijih orijentira za penjače koji se kreću ka vrhu Everesta, a „Zelene čizme“ su danas najpoznatije među stotinama tela koja su ostala na planini.
ITBP sada finansira operaciju izvlačenja i želi da telo bude spušteno sa Everesta do septembra. Po dolasku u Indiju biće obavljen DNK test kako bi se identitet konačno potvrdio, posle čega bi posmrtni ostaci trebalo da budu predati Morupovoj porodici.
Operacija na 8.500 metara
Izvlačenje tela sa Everesta predstavlja izuzetno opasan i fizički zahtevan poduhvat, a dodatnu poteškoću predstavlja činjenica da se telo nalazi na kineskoj strani planine.
Ta strana je strmija i raspolaže slabijom infrastrukturom za spasilačke operacije u poređenju sa nepalskom stranom.
Prema procenama stručnjaka, samo za obnavljanje i obezbeđivanje užadi do mesta na kojem se nalazi telo bilo bi potrebno između 10 i 12 iskusnih visokogorskih penjača.
Tek nakon toga moglo bi da počne spuštanje tela ka nižoj nadmorskoj visini, gde bi bilo moguće njegovo dalje transportovanje helikopterom.
Operaciju dodatno komplikuje težina tela. Ono može biti višestruko teže zbog zaleđene planinarske opreme, dok postoji i rizik da se posmrtni ostaci tokom spuštanja na nižu nadmorsku visinu odmrznu i počnu da se raspadaju.
Stručnjaci posebno upozoravaju na prvi deo spuštanja, koji bi mogao da bude najopasniji zbog veoma strmog i kamenitog terena.
Spasilačke operacije na Everestu, prema procenama, mogu da koštaju između 40.000 i 80.000 dolara.
Posle 30 godina – povratak porodici
Za porodicu Dordžea Morupa ova operacija ima poseban značaj. Njegova supruga Končak Jangskit decenijama se nije pomirila sa njegovom smrću.
Ukoliko izvlačenje bude uspešno, porodica planira da organizuje sahranu u blizini Parka mučenika u Lehu, glavnom gradu Ladaka.
Morupovo telo, poznato po zelenim planinarskim čizmama, godinama je bilo jezivi orijentir na putu ka najvišem vrhu sveta. Upravo zbog toga „Zelene čizme“ postale su najpoznatije među stotinama tela koja su ostala zamrznuta na Everestu.
Sada, posle tri decenije provedene na planini, indijske vlasti pokušavaju da telo vrate u domovinu i omoguće porodici da ga konačno sahrani.
(RTS)