Datum 25. mart ima pre svega simboličnu vrednost: poklapa se sa praznikom Blagovesti i nosi ideju gotovo sudbinskog nastanka.
U stvarnosti, Venecija nije nastala u jednom trenutku. Između V i VII veka, stanovnici kopna, bežeći od varvarskih upada, posebno Langobarda, potražili su utočište na ostrvima lagune.
U tom negostoljubivom, ali zaštićenom okruženju počela su da niču stalna naselja.
Ne radi se, dakle, o „gradu osnovanom za jedan dan“, već o sporom okupljanju zajednica koje su naučile da žive između kopna i mora.
Kako se gradio grad na vodi
Prava posebnost Venecije jeste način na koji je izgrađena.
U nedostatku čvrstog tla, stanovnici su razvili izuzetnu tehniku: u muljevito dno lagune zabijali su milione drvenih stubova, najčešće od johe (listopadnog drveta koje raste uz reke i u vlažnim područjima i čak i kada je stalno potopljena, njeno drvo ne truli lako) i ariša (četinarskog drveta koji gubi iglice zimi, čije drvo je izuzetno čvrsto, gusto i otporno na vlagu i truljenje, pa se koristilo tamo gde je bila potrebna dodatna stabilnost i dugotrajnost).
Na tu gustu „podvodnu šumu“ postavljane su kamene platforme koje su služile kao temelji građevina. Drvo, u sredini bez kiseonika, nije trulilo već se vremenom mineralizovalo, postajući izuzetno čvrsto.
Na tim temeljima izgrađeni su palate, crkve i zvonici, uključujući i simbole kao što su Bazilika Svetog Marka i Duždeva palata.
Grad trgovine i moći
Položaj u laguni, prvobitno izabran zbog bezbednosti, ubrzo je postao strateška prednost. Venecija je izrasla u trgovačko središte između Istoka i Zapada, razvijajući moćnu flotu i mrežu trgovine širom Mediterana.
Grad se oblikovao kao nezavisna republika, Repubblica di Venezia, koja je opstala više od hiljadu godina, sve do pada 1797.
Danas, rođendan Venecije nije samo podsećanje na legendu o njenom nastanku, već i prilika da se prepozna izuzetna sposobnost čoveka da se prilagodi prirodi. Grad koji je, naizgled, prkosio zakonima građenja i opstanka, i dalje odoleva vremenu i vodi.
Obeležavanje 25. marta tako postaje podsećanje na jedinstvenost Venecije: ona nije samo mesto, već krhka ravnoteža između prirode, ljudske domišljatosti i istorije.
Buon compleanno, Serenissima!
(RTS)