TV KRITIKA: Svet osuđen na propast

Slučaj Miše Radivojevića u srpskom filmu već je prilično sagledan i opisan, s obzirom na to da se ovaj reditelj drži one Bergmanove devize koja je davno dala legimitet činjenici da svaki pravi autor celoga života pravi jedan te isti film. To je važilo za Felinija i Tarkovskog kao što važi za niz savremenih reditelja u koje se može ubrojati i Radivojević, koji i ne čini drugo nego u svakom pojedinom slučaju do detalja izgrađuje lični filmski stil. „Čovek je stil“, govorio je Drajer, najveći stilista među rediteljima. Već četiri decenije Radivojević se trudi da nas uveri u prednosti ovakvog pristupa, ispoljenog u seriji igranih ostvarenja koju započinje „Testamentom“ 1975, a nastavlja do današnjeg dana filmovima poput „Buđenja iz mrtvih“, „Kako su me ukrali Nemci“ ili u TV serijama poput ove. ŽRTVE I TAOCI Sve je to jedan isti film koji ostavlja jedan te isti utisak: grozomorija, nasleđena ili tek naslućena noćna mora. Taj je svet nastanjen osobenjacima i mračnjacima, ličnostima s nekim fatalnim unutrašnjim kvarom što ih iznutra goni na samorazdiranje i napastvovanje svih sa kojima dolaze u dodir. Ovoga puta to je priča o sasvim maloj deci (uzrasta do deset godina) koja ne mogu da valjano odrastu zato što stasavaju u ratu, u kome postaju žrtve i taoci svojih roditelja. Svi oni, sasvim metaforički, polaze u školu 9. maja 1945, koji će docnije biti proglašen i slavljen kao Dan pobede, ali ne samo kao dan pobede sveta nad fašizmom i nacizmom, nego i kao dan trijumfa jedne od strana u srpskom građanskom ratu, koji se kao zla kob i fatum, na ogromnu nesreću ovog naroda, vodio uporedo sa evropskim i svetskim. Božidar Zečević Vladimir i Estragon ovog pozorišta apsurda trebalo bi da su dva pijanca, koja ispredaju i komentarišu priče ispod drveta sličnog onom u „Čekajući Godoa“: sve prolazi pored njih, oni su deo ratne stvarnosti u jednom malom gradu u Srbiji (Čačak? Naravno, Čačak, Bavanište i svaki drugi), urasli kao godovi u to isto drvo, u njegovu boju i fakturu. Svaka epizoda je priča o po jednom detinjstvu u spletu poremećenih, zmijskih odnosa.Pročitajte još – I reprize gledanije od turskih sapunica MRAČNI GOSPODAR Zajednički imenitelj svih ovih priča je oznaš Srd (sugestivni Milan Marić), mračni gospodar života i smrti, doveden i postavljen da teroriše ceo grad u ime komunističkog društvenog eksperimenta, čije sredstvo (i istovremeno žrtve) postaju deca sumnjivih roditelja (u stvari „sumnjivi su svi, a mi kog ukebamo“, bila je deviza tajne i svemoćne službe ovog režima). Srd je tragični, raspolućeni Ježov ili Berija „iz sokaka moga“, ličnost osuđena na propast zajedno sa svim svojim žrtvama, danak jednom teškom vremenu, koje su tog, 9. maja, instalirali ne samo Tito i Staljin, nego i Čerčil i Ruzvelt, čije nas slike prate diljem ovog mučnog prizora. Da, to je trag činjenice da je u srpskom teatru apsurda Zapad direktno sponzorisao crveni teror nad kojim su se nadvili Union Jack i Stars and Stripes, oznaši i udbaši vozili u „Vilisovim“ džipovima sa američkim oznakama i gostili se ukusnom šunkom zvanom corned beef, dok su ona deca kusala odvratna „Trumanova jaja“ i žuti cheddar sir i otimala se za iznošene američke krpe iz „Unrinih“ paketa. Da, takvo je to bilo vreme, od koga su ostale samo neke mučne slike, ne u porodičnim albumima nego negde ispod njih, pažljivo sakrivene u koverte i maskirane starim staniolom, koliko da se ne zaboravi da je prošlo i ovakvo vreme. Da li je prošlo? Kod Radivojevića, Srd se vraća u nekom „fleš-forvardu“, koji ponovo budi strepnju. Pročitajte još – Domaće serije proterale turske ISTI RUKOPIS Te slike su, sasvim u duhu Radivojevićevog davno izgrađenog rukopisa, raspoređene kroz celo tkivo ove serije i ponovo igraju staru ulogu. I razlomljena, fragmentarna dramaturgija raznih turobnih prizora. I produženo vreme u kapljanju oluka i kucanju sata. I neprestano smenjivanje kontrastne crno-bele optike sa isušenim, bolesnim kolorom jednog tonaliteta i nervozna „kamera iz ruke“ sa i bez „stedikema“ (Radan Popović). I minimalistička, a sugestivna, scenografija jednog urušenog i negostoljubivog sveta (Milenko Jeremić). I agresivna muzika (Nemanja Mosurović). I galerija karakternih glumaca (Miša Janketić, Boris Isaković, Aleksandar Berček, Svetozar Cvetković, Rada Đuričin, Jelena Đokić, Aljoša Vučković i dr) ispostavili su nam jedan već viđeni mikrokozam, koji sigurno nije zabavio današnje gledalište, ali je potvrdio kontinuitet jednog autora.

(Večernje novosti)

Napišite komentar

Najnovije iz rubrike