Kakav je položaj vlaškog jezika u Srbiji

Ivan Simić govori vlaški jezik od rođenja. Sa druge strane Sandra Martinović počela je da ga uči tek sa svojom decom kada se udala za jednog Vlaha. Oboje su se obradovali kada je 2012. godine ustanovljeno pismo vlaškog jezika na kojem je do sada objavljeno stotinu naslova: prevoda sa srpskog, dečijih slikovnica, zbirki priča i pesama iz života Vlaha, većinom zapisanih po prvi put.

„Dobro je to što prilikom čitanja učim i pismo. Olakšava mi komunikaciju kad se dopisujem sa nekim na vlaškom. Pre smo koristili azbuku ili latinicu. Nismo imali vlaška slova sa raznim akcentima“, kaže Ivan Simić.

„Znače mi dosta knjige koje su dvojezična izdanja da učim taj jezik, da prosto mogu da pročitam neke stvari. Upoznajem se kroz priče sa vlaškom kulturom i novim terminima, širim vokabular. Neka klasična dela koja su mi poznata koja sam do sada čitala na srpskom jeziku, sada imam priliku da pročitam na vlaškom i da ih upoređujem“ navodi Sandra Martinović.

Vlaška azbuka ima 35 slova po ugledu na srpsku plus 5 vlaških. Definisana su četiri dijalekta koji se neguju u Istočnoj Srbiji.

Rozica Dragojlović, učiteljica i članica odbora NSV za obrazovanje naglašava: „U knjizi gde smo opisali kuću, uzeli smo sliku jedne kuće koja ima prozore i pored svakog prozora na različit način napisali pendžer, ferasto, šam i sve smo obuhvatili“.

Za 12 godina vlaški jezik prošao je kroz proces standardizacije koji je podrazumevao objavljivanje gramatike, rečnika, pravopisa, ali i udžbenika od prvog do šestog razreda u saradnji sa Ministarstvom prosvete. Danas postoji kao izborni predmet u pedeset osnovnih škola u 19 opština, što je gotovo neutralisalo brigu o odumiranju.

„Za nas je najbitnije to da vlaški jezik živi, da vlaški jezik postoji, da mi možemo da pišemo na vlaškom jeziku, ne samo da govorimo. Da postoji u školama i da može da se uči po normativima“ naglašava Novica Janošević, predsednik nacionalnog saveta Vlaha.

U planu je i uvođenje zvaničnog vlaškog jezika u naseljenim mestima gde živi određeni broj stanovnika koji su se izjasnili kao Vlasi, što se najpre odnosi na table sa nazivom naseljenih mesta i ulica.

(RTS)


Ostavite komentar