Vek od početka kolonizacije panonskih krajeva – „živi štit“ i nagrada za dobrovoljce

Kolonizacija
i agrarna reforma nakon Prvog svetskog
rata trebalo je da označi raskid sa
feudalnim poretkom na teritorijama gde
je vladala Austrougarska. Podelom zemlje
taj cilj je samo delimično
ostvaren.

"Veleposednici su zadržali
otprilike oko 50 posto zemljišta, a 50 posto zemljišta ušlo je u Agrarni fond
i razdeljeno je ne samo kolonistima, nego
je razdeljeno i mesnim agrarnim
interesentima, znači Srbima starosedeocima,
kao i drugim Slovenima", podseća
Milan Micić, istoričar.

Naseljavanjem
"severnih krajeva" – Banata, Bačke,
Srema, Baranje i Slavonije tadašnja država
je stvorila 200 novih naselja sa oko 100.000 stanovnika.

"U toj novoj sredini
od pomoći su imali pre svega od optanta,
srpsko stanovništvo iz Mađarske koje
je bilo na neki način predustretljivije
prema stanovništvu kolonizovanom iz
dinarskih krajeva, upravo zbog toga što
su se i oni našli u novom zavičaju bez
veze sa matičnim oblastima", ističe
Bogdan Šekarić, etnolog.

Veliki kolonizacioni talas trajao je od 1921. do 1923.
godine. Kolonizacija je bila važna i za
odbrambene ciljeve države.

"Ta naselja
su uglavnom građena uz samu granicu,
bili su neka vrsta ‘živog zida’ u
odnosu prema novonastalim državama
Mađarskoj i Rumuniji. Tako da naselja su
služila u isto vreme kao nagrada za
dobrovoljce, a i kao živi štit protiv
neprijateljskog dejstva", kaže Dimitrije
Mihailović, istoričar.

Povodom
stogodišnjice početka kolonizacije u
Narodnom muzeju u Zrenjaninu predstavljena
je knjiga Milana Micića "Kolonistička
naselja Banat, Srem i Bačka" gde se
opisuje dvadeset sela nastalih do 1941.

(Radio-televizija Srbije)

Напишите коментар