Prvo kolonističko selo na severu Bačke obeležilo vek postojanja

Najstariji meštanim sela Velebit je osamdesetsedmogodišnji Jovan Maljković seća se svih priča oca Stanka o stvaranju sela. Od 150 osnivača najveći broj je došao iz Amerike, a deo sa fronta iz Rusije.

Postali su dobrovoljci u srpskoj vojsci i za te zasluge dobili 5 hektara zemlje i priliku za novi život.„Ali je boga mi, bilo siromašno do tridesete godine. E onda smo mi bili ojačali prema četrdesetprvoj. Ljudi bili gazde. Gazde. Bilo ko je imao po troje konja, goveda, ovaca, pa svega bilo" kaže Jovan Maljković, iz Velebita.Kuću od zemlje iz vremena stvaranja sela sačuvao je kao etno muzej Miloš Kravić. Prikupio je sve poljoprivredne alatke , ali i podatke iz istorije.„Po početku naseljavanja sela Velebita rođeno 63 djece, ono što je bilo nezamislivo. A 1941. godine, kada smo postrojeni ispred sela i kada su krenuli put šarvarskog logora, bilo je 977 stanovnika" objašnjavaMiloš Kravić, "Lička kuća" Velebit.Kao i sva kolonistička naselja nastala pre sto godina i Velebit sa ulicama koje se seku pod pravim uglom i okućnicama jednake veličine. Mesto izabrano za naselje za 25 metara više je od okoline.„Da li je to njih opredelilo da budu na brdu, gde je strujanje i da ono gledaju sa visine, kao što su na kraju u Lici tako bile njihove kuće", naglašava Radmila Marjanov Panjević, arhitekta.
Zbog patriotizma, a za jedan ljudski vek, osnivači sela imali su brojna životna iskušenja.
"Da prežive dva rata, neki od njih da prežive Ameriku i rad u Americi. Da prežive seobu, kolonizaciju. Zatim da prežive proterivanje odavde i represije mađarskih okupacionih trupa i da prežive represije komunističkih vlasti posle rata" ističe Milan Micić, istoričar.
Danas u Velebitu živi oko 200 stanovnika. Svi su prisustvovali obeležavanju stogodišnjice naselja. Na svečanosti je prikazana tradicija predaka i evocirano sećaje na dobrovoljački pokret iz Prvog svetskog rata.    

(Radio-televizija Srbije)

Напишите коментар