Čudo moderne gradnje iz 19. veka ruinirano i opustošeno: Tužna sudbina relikvije kulture u Zrenjaninu

ZDANjE staro 125 godina, riunirano, napušteno i opustošeno, svima u Zrenjaninu poznato kao Pinova vila, sramežljivo čeka realizaciju plana svoje kompletne rekonstrukcije, ali obnovu već dugo koči problem oko rešavanja dileme čije je ona vlasništvo. Nekada dom Leona Štegervalda, koji ju je, kao tadašnje čudo moderne gradnje, u stilu romantizma, po projektima peštanskog arhitekte Lasla Đulaša, kupio, neposredno nakon što je izgrađena 1894. Pročitajte još:Vojvođani nisu mogli da veruju svojim očima: Kraj novembra je, a Zrenjanin je zasuo grad(FOTO) Zanimljivo da je geometar Paja Pin bio tek šesti vlasnik ovog spomenika kulture od 544 kvadrata u Zrenjaninu. Pre njega drugi vlasnik 1896. postaje Ferenc Danijel, a treći vlasnik 1919. postaje Marko Bakalić, da bi je tri godine kasnije prodao Prvoj srpskoj zemljoradničkoj banci iz Beograda, koja će je za svoje potrebe koristiti naredne dve godine i zatim je prodati Udruženju trgovaca i industrijalaca Bečkereka. Porodicu Pin 1943. iseljavaju Nemci i od tada do konfiskacije vile 1959, vlasnici se nisu vraćali pod njen krov. Nakon rata vilu koristi XIV Udarna slovenačka divizija, zatim SUP, pa Higijenski zavod i na kraju Antituberkulozni zavod, koji se 1993. iselio i od tada gradske vlasti pokušavaju da je prodaju ili daju u zakup. S obzirom na to da se to nije dogodilo, zgrada je prilično ruinirana, opustošena i napuštena, teško odoleva zubu vremena, mada su svojevremeno razni umetnici, slikari pokušavali da je ožive kao svojevrsni muzejski i galerijski prostor. – Projekat obnove moguć je na konkursima republičkog Ministarstva kulture, samo ako su objekti, kao spomenici kulture u državnom vlasništvu, a gde ima nerešenih stvari, kao što je u slučaju Pinove vile, ne može se konkurisati za sredstva države – kaže Milan Kovačević, direktor Zavoda za zaštitu spomenika kulture u Zrenjaninu, uz napomenu da je obnova Pinove vile jedan od primarnih projekata u gradu na obalama Begeja. NASLEDNICI DOKTOR Tibor Varadi, profesor međunarodnog prava, koji je po majčinoj strani naslednik Pinove imovine, u procesu restitucije traži da se porodici, u naturi vrati i prizemlje, a ne samo sprat. U Agenciji za restituciju smatraju da uslova za vraćanje hola i donjih prostorija nema, jer je poslednji vlasnik pre oduzimanja, 1958. godine, Agnica Pin, Varadijeva baka po majci, umesto prizemlja u vili dobila u zamenu trosoban stan.

(Večernje novosti)

Napišite komentar

Najnovije iz rubrike