POGLED ISKOSA: Pulikin kosmizam

Nizom izložbi koji je otpočeo 2011. u rodnom Valjevu, a obuhvatio je i Galeriju Medija centra “Odbrana” u Beogradu 2014. godine, Slobodan Jevtić, Slobo Pulika, (rođen 1934) predstavio je srpskoj publici svoje slikarstvo. Ona je godinama čekala da vidi dela ovog slikara koji živi u Francuskoj od 1965. godine, a ove izložbe su koncepcijski određene sloganom “55 godina u traganju za slikom”. O Jevtiću su pisali poznati francuski kritičari, a Rene de Solije, jedan od najvažnijih za afirmaciju evropske fantastike, kaže povodom ovog stvaraoca: “Svemir po sili svih stvari postaje okvir za razmišljanje”. Naziv jedne Pulikine izložbe bio je “Alfabet zvezda”, a naziv sadašnje u Galeriji RTS sa najboljim njegovim slikama “Odjek iz svemira” (premda je pogrešan, u vasioni je vakuum i nema zvuka).Na Jevtićevim delima gori bela kosmička vatra, ostaci Supernove, razvejanih galaksija, sudara materije i antimaterije, procesi u čijoj su osnovi najviša prirodna i božanska načela. Stelarnu mehaniku, nebesku harmoniju, istraživali su genijalni mislioci od Pitagore, Platona do Đordana Bruna i Johana Keplera. U vreme Galilea Galileja bila je predmet interesovanja slikara i arhitekata, astronoma i okultista. Jevtić je razumeo krajnje destruktivne kosmičke procese ali i neshvatljivo savršenu uređenost vasione, poredak zasnovan na gravitaciji. Likovno se bavi magmom, zvezdama ali i strukturom prostora i vremena. Ne zanimaju ga uobičajene slikarske teme već krajnje, nedohvatljive, pa zato na njegovim platnima, za koja je teško reći da li su apstraktna, ekspresivna, realna ili fantastična, nema ljudske figure. Slikajući po medijalnom likovnom principu jedinstva suprotnosti, uočio je matematičku pravilnost iza stihije, pa se zato na njegovim uljima prostiru hramovi, kripte, inicijatički ambijenti sa podovima u vidu šahovskih polja, stepeništem i lučnim svodovima kao par excellence simbolima duhovnog razvoja.Pročitajte još – Vođe na muraluNe treba zaboraviti da Jevtić pripada generaciji stvaralaca koje je ranih šezdesetih obeležila grupa Mediala, burnom razdoblju srpske umetnosti kada su Dragan Lubarda, Leonid Šejka, Ivan Tabaković i Milan Popović razmišljali o nebu, zvezdama i vulkanima. Bio je to period uspona enformela, kojim se, premda uzgred, među prvima kod nas bavio Šejka, vreme kada se na sceni pojavljuje tzv. slikarstvo materije i procesualno slikarstvo. Enformel, najgrublji vid apstraktne umetnosti, uticao je na Jevtićev slikarski postupak, u njemu je otkrio mogućnost prikazivanja slojavljenja, zdruzgavanja, otapanja, rasapa i rasprsnuća materije. Kosmos kao duhovnu kategoriju simboliše sakralnom arhitekturom nalik scenografiji ali i moćnim tokovima, kretanjem materije u svim pravcima, titanskom borbom između sila sklada i entropije. Njegova ulja su dramatična jer u vasioni ništa nije slatko ni ljupko, u njoj se ne obrađuju cvetni vrtovi već tutnje kataklizme.

(Večernje novosti)

Napišite komentar

Najnovije iz rubrike