Vremeplov (15. april 2018)

1452. – Rođen Leonardo da Vinči, italijanski slikar, vajar i graditelj
(Vinči, 15. 04. 1452 – Klu, 02. 05. 1519)
Leonardo je bio jedan od najistaknutijih umova renesanse koji je spojio srednjovekovno enciklopedijsko znanje sa egzaktnom modernom metodom opažanja. Slikarstvo je učio kod Verokija, naslikavši na njegovom "Krštenju Hristovom" anđela koji kleči. Sledile su zatim: nedovršene kompozicije "Poklonjenje kraljeva" i "Sveti Jeronim", slike "Bogorodica u pećini" i zidna slika "Poslednja večera", prvo monumentalno delo visoke renesanse, u kome su savršeno povezani likovi u pokretu, s izrazom dramatskog uzbuđenja. Leonardovom firentinskom razdoblju pripada portret "Mona Lize Đokonde", a u drugom, milanskom periodu nastale su slike "Sveta Ana s Bogorodicom i Isusom" i "Sveti Jovan Krstitelj". Od Leonardovih vajarskih radova nije sačuvan nijedan, pa se o njihovom izgledu može suditi samo po crtežima i studijama. Kao graditelj, Leonardo je izvodio inženjerske, regulacione i fortifikacione radove i stvarao urbanističke osnove i planove za idealne gradove budućnosti. Područje njegovih naučnih istraživanja obuhvata još i matematiku, fiziku, mehaniku i anatomiju, a u nauci o umetnosti glavno delo mu je "Traktat o slikarstvu", koje sadrži njegova zapažanja, zaključke i pouke o slikanju.

1707. – Rođen Leonard Ojler, švajcarski matematičar, fizičar i astronom
(Bazel, 15. 04. 1707 – Sankt Petersburg ,18. 09. 1783)

1764. – Umrla Žan Antoanet Pompadur, markiza, ljubavnica kralja Luja XV i mecena francuskih umetnika i filozofa
(Pariz, 29. 12. 1721 – Versaj, 15. 04. 1764)

1765. – Umro Mihail Vasiljevič Lomonosov, ruski naučnik, fizikohemičar, pesnik, enciklopedista, autor prve gramatike ruskog jezika
(Denisovka, 19. 11. 1711 – Petrograd, 15. 04. 1765)

1800. – Rođen Džems Klark Ros, engleski polarni istraživač, odredio severni magnetni pol
(London, 15. 04. 1800 – Ajlsberi, 03. 04. 1862)

1811. – Rođena Katarina Ivanović, prva žena- slikar u Srbiji
(Vesprem, 15. 04. 1811 – Sekešfehervar, 12. 09. 1882)

1812. – Rođen Pjer Teodor Ruso, francuski slikar
(Pariz, 15. 04. 1812 – Barbizon, 22. 12. 1867)

1833. – Rođen dr Mihajlo Polit-Desančić, pravnik, političar i publicista, advokat, poslanik u Hrvatskom i Ugarskom saboru
(Novi Sad, 15. 04. 1833 – Temišvar, 30. 03. 1920)

1843. – Rođen Henri Džejms, američki književnik
(Njujork. 15. 04. 1843 – Čelzi, 28. 02. 1916)

1865. – Ubijen Abraham Linkoln, američki političar i državnik, predsednik SAD
(Hodženvil, 12. 02. 1809 – Vašington, 15. 04. 1865)

1866. – Donet prvi Zakon o rudarstvu Srbije

1912. – Potonuo britanski prekookeanski brod "Titanik"

1912. – Rođen Kim Il Sung, severnokorejski političar i državnik, prvi predsednik Narodne Republike Koreje
(Mangjonde, 15. 04. 1912 – Pjongjang, 08. 07. 1994)

1913. – Rođen Tanasije Mladenović, književnik i prevodilac
(Saraorci, 15. 04. 1913 – Beograd, 13. 01. 2003)

1913. – Rođen Erih Koš, književnik i prevodilac, akademik
(Sarajevo, 15. 04. 1913 – Beograd, 25. 05. 2010)

1920. – Osnovana Komunistička partija Španije

1922. – Rođen Majkl Ansara, američki filmski glumac
(Sirija, 15. 04. 1922 – Kalabasas, 31. 07. 2013)

1923. – Počela upotreba insulina u lečenju šećerne bolesti

1923. – Rođen Nikita Iljič Tolstoj, lingvista, praunuk Lava Tolstoja
(Vršac, 15. 04. 1923 – Moskva, 27. 06. 1995)

1926. – Rođen Pavle Ugrinov (Vasilije Popović), književnik, pozorišni i TV reditelj, urednik i dramaturg Radio Beograda, urednik Dramskog i serijskog programa Televizije Beograd, akademik
(Mol, 15. 04. 1926 – Beograd, 23. 06. 2007)

1928. – Rođen Milenko Maričić, pozorišni i TV reditelj
(Novi Vinodolski, 15. 04. 1928 – Beograd, 08. 10. 2002)

1931. – Rođen Tomas Transtremer, švedski književnik i prevodilac, nobelovac
(Stokholm, 15. 04. 1931 – Stokholm, 26. 03. 2015)

1933. – Rođen Predrag Krstić, trubač, solista Džez orkestra Radio-televizije Beograd i Berlinskog džez orkestra, urednik Redakcije džez-muzike Muzičke produkcije RTB
(Beograd, 15. 04. 1933 – Beograd, 03. 10. 2010)

1933. – Rođena Eša Ligorio Đurović, plivačica, reprezentativka, osvajač prve medalje za Jugoslaviju na plivačkim takmičenjima, u Torinu 1954. godine
(Dubrovnik, 15. 04. 1933 – Beograd, 02. 04. 2014)

1933. – Rođen Živojin Pavlović, književnik i reditelj, profesor Fakulteta dramskih umetnosti u Beogradu
(Šabac, 15. 04. 1933 – Beograd, 29. 11. 1998)
Pavlović je završio Akademiju primenjenih umetnosti. Radio je na filmu od 1959. godine amaterski, a profesionalno mu se posvetio 1962. godine. Njegovi najpoznatiji filmovi su: "Povratak", "Buđenje pacova", "Kad budem mrtav i beo", "Zadah tela" i "Doviđenja u sledećem ratu". Autor je zbirke pripovedaka "Krivudava reka" i "Dve večeri u jesen", kao i romana: "Lutke", "Zadah tela", "Zid smrti", "Lapot" i "Dolap". Proznim ciklusom "Divlji vetar", sastavljenim od desetak romana i velikog broja pripovedaka, Živojin Pavlović je ostvario svojevrsnu književnu sagu o srpskoj istorijskoj sudbini. Ovaj projekat jedan je od najambicioznijih i najobimnijih u srpskoj književnosti.

1936. – Rođen Ljubomir Denković, vajar, profesor Akademije umetnosti u Novom Sadu
(Ljanik, 15. 04. 1936)

1939. – U Berlinu puštena u saobraćaj najveća podzemna železnička stanica na svetu

1941. – Kralj Petar II Karađorđević i vlada Kraljevine Jugoslavije napustili zemlju u Drugom svetskom ratu

1944. – Rođena Dušica Žegarac, pozorišna, filmska i TV glumica
(Beograd, 15. 04. 1944)

1945. – Rođen Milisav Savić, književnik, urednik "Književnosti", "Književnih novina" i "Prosvete", profesor Univerziteta u Novom Pazaru
(Vlasovo, 15. 04. 1945)

1952. – Obavljeno venčanje Josipa Broza Tita i Jovanke Budisavljević, kumovi Aleksandar Ranković i Ivan Gošnjak

1952. – Banka "Frenklin" u Njujorku izdala prvu kreditnu karticu u svetu

1956. – Počele Prve jugoslovenske pozorišne igre "Sterijino pozorje"
U čast obeležavanja 150 godina rođenja i 100 godina smrti komediografa Jovana SterijePopovića, Novi Sad je od 15 – 29. aprila bio domaćin 12 najboljih dramskih i operskih ansambala iz čitave Jugoslavije. Na programu su bile predstave: "Rodoljupci","Kir-Janja","Pokondirena tikva"," Skenderbeg", "Glorija", "Koreni", "U agoniji", "Sluge", opera "Knez Ivo od Semberije" i balet "Licitarsko srce" Krešimira Baranovića. Nagradu za najbolju predstavu Igara dobili su "Rodoljupci" u režiji Mate Miloševića i izvođenju Jugoslovenskog dramskog pozorišta. Za režiju Kir – Janje nagrađen je dr Branko Gavela, a za najbolja glumačka ostvarenja: Milan Ajvaz, Pero Kvrgić, Radomir Plaović, Ljubica Ravasi i Viktor Starčić.

1959. – Štampan prvi broj časopisa "Bagdala" u Kruševcu

1959. – Rođena Ema Tompson, britanska pozorišna i filmska glumica, dobitnica "Oskar"-a
(Padington, 15. 04. 1959)

1965. – Branko Pešić izabran za predsednika Skupštine grada Beograda, na toj dužnosti bio do 1974. godine

1967. – Umro Veljko Stanojević, slikar i freskoslikar, dobrovoljac i ratni slikar u Prvom svetskom ratu, osnivač likovne grupe "Oblik" i Udruženja likovnih umetnika Srbije
(Beograd, 1892 – Beograd, 15. 04. 1967)

1967. – Objavljen prvi broj lista "Pravoslavlje", glasila Patrijaršije Srpske pravoslavne crkve

1971. – Umro Vladimir Rolović, političar i diplomata, načelnik Odeljenja za zaštitu naroda, pomoćnik ministra inostranih poslova, narodni heroj
(Crmnica, 21. 05. 1916 – Stokholm, 15. 04. 1971)

1979. – Katastrofalni zemljotres u Crnoj Gori, poginulo preko 100 ljudi i načinjena ogromna materijalna šteta

1980. – Umro Žan Pol Sartr, francuski filozof i književnik, nobelovac
(Pariz, 21. 06. 1905 – Pariz, 15. 04. 1980)
Jedan od tvoraca filozofije egzistencijalizma, Sartr se bavio problemima slobode, izbora i neizbežnosti angažovanja i odgovornosti pisca i čoveka. Nezavisni mislilac i angažovani pisac i teoretičar, osnivač je čuvene revije "Moderna vremena". Poznata je njegova filozofska rasprava "Biće i ništavilo", kao i delo "Kritika dijalektičkog uma", u kome je marksizam označio kao "filozofiju našeg doba". Sartrova beletristička proza ilustruje njegove filozofske poglede. Najpoznatija njegova dela su: zbirka novela "Zid", roman "Mučnina", ciklus romana "Putevi slobode" i drame "Prljave ruke", "Đavo i gospod Bog", "Zatočenici iz Altone" i "Iza zatvorenih vrata". Dobio je "Nobelovu nagradu" za književnost 1964. godine.

1989. – Na fudbalskoj utakmici Liverpul-Notingem Forest, na stadionu "Hilsboro" u Šefildu, stradalo 96 navijača Liverpula

1990. – Umrla Greta Garbo (Greta Luiza Gustafson), švedska filmska glumica, dobitnica "Oskar"-a
(Stokholm, 18. 09. 1905 – Njujork, 15. 04. 1990)

1997. – Umro Zdenjek Mlinarž, češki političar, sekretar Centralnog komiteta Komunističke partije Čehoslovačke, organizator "Praškog proleća"
(Visoke Mito, 22. 06. 1930 – Beč, 15. 04. 1997)

2009. – Umro dr Radivoje Grbić, specijalista interne medicine, profesor i dekan Medicinskog fakulteta u Beogradu, pokretač ultrazvučne dijagnostike u Srbiji
(Popučke, 21. 03. 1935 – Beograd, 15. 04. 2009)

2010. – Umrla Jovanka Brkić, novinar i urednik lista "Borba"
(Čapljina, 20. 06. 1926 – Beograd, 15. 04. 2010)

2011. – Umro Vladimir Đenić, reli vozač
(Sombor, 17. 02. 1951 – Beograd, 15. 04. 2011)

2012. – Umro dr Mihailo Pavlović, profesor Filološkog fakulteta u Beogradu
(Beograd, 25. 04. 1926 – Beograd, 15. 04. 2012)

2013. – Umrla dr Radmila Njegić, profesor Ekonomskog fakulteta u Beogradu
(Džep, 14. 08. 1922 – Beograd, 15. 04. 2013)

2014. – Umrla Roksanda Timotijević, istoričar umetnosti, kustos Zavoda za zaštitu spomenika kulture u Prizrenu
(Negotin, 11. 10. 1933 – Niš, 15. 04. 2014)

2015. – Počela era digitalne televizije u Srbiji – Vršac postao prvi grad u kome je isključen analogni, a uključen digitalni TV signal

2016. – Umro Časlav Janković, odbojkaš i trener, vrhovni sudija i komesar
takmičenja Udruženja odbojkaških klubova Vojvodine
(Radosin, 25. 09. 1948 – Beograd, 15. 04. 2016)

(Radio-televizija Srbije)

Napišite komentar

Najnovije iz rubrike