PRIČE IZ VOJVODINE: Vrcao med i – znanje

AVRAM Maksimović (1772-1845), somborski pravoslavni sveštenik i dugogodišnji katiheta somborske Preparandije, pisac i prosvetni radnik, napisao je prvu srpsku knjigu o pčelarstvu daleke 1810. godine u Budimu. Delo po kojem je Maksimović ostao zapisan u povesnici stare knjige štampano je na 237 strana, a na delo se tada pretplatilo 353 prenumeranata (168 sveštenika i 185 građana), od kojih je više od sto bilo iz Sombora i okoline. Prema rečima ovdašnjeg hroničara Milana Stepanovića, među znamenitim pretplatnicima bili su i mitropolit Stefan Stratimirović, episkop bački Gedeon Petrović, episkop vršački Vidak, Dositej Obradović, Lukijan Mušicki, Joakim Vujić, Sava Mrkalj, Avram Mrazović, Jovan Popović Berić, dr Ludvig Miterpaher. Stepanović dodaje da su istovremeno objavljena dva izdanja priručnika, koja su se neznatno razlikovala. Jedno izdanje je imalo naslov „Novi pčlar“, a drugo samo „Pčelar“. Knjige se razlikuju u rečima posvete karlovačkom mitropolitu Stefanu Stratimiroviću (koja je kićenija i bogatija u drugoj knjizi), a u predgovoru izdanja sa naslovom „Pčelar“, napisanom u Somboru 12. maja 1810, navedene su poimenice i sve pčelarske knjige koje je Maksimović dobio iz mitropolitove biblioteke, a koje nisu bile pomenute u izdanju knjige sa naslovom „Novi pčelar“, kaže hroničar Milan Stepanović. Pročitajte još – PRIČE IZ VOJVODINE: Od oblutaka – „Vojvodina“ Maksimovićev pčelarski priručnik nastao je na osnovu njegovog prevoda knjige o pčelarstvu jezuite i prirodnjaka Ludviga Miterpahera (1734-1814), a rukopis prevoda (132 lista napisana u Somboru 1806. rukom pisara Vasilija Krstića) Maksimović je dao na ocenu mitropolitu Stratimiroviću, posle čega mu je mitropolit poslao nekoliko drugih knjiga o pčelarstvu iz svoje biblioteke, sa preporukom da iz njih povadi i prevede ono što proceni kao najvažnije, smatrajući da će tako priređen priručnik biti bolji i korisniji, nego delo samo jednog pisca. Avram je poslušao Stratimirovića i načinio je priručnik na osnovu radova pomenutog Miterpahera, kao i pčelarskih priručnika autora Rima, Pankla i Reumira. Ovako prikupljeni izvodi, složeni u jedan priručnik, učinili su da Maksimovićeva knjiga o pčelarstvu bude jedna od najboljih u Evropi tog vremena. Stepanović veli da je Maksimovićeva knjiga sadržala opšta poglavlja o pčelama, vosku, saću, medu, rojenju, košnicama, maticama, bolestima i neprijateljima pčela. Drugi deo knjige bio je praktičan i upućivao je pčelare na veštine pčelarenja, pišući o paši, prihranjivanju, prenošenju košnica, lečenju pčela, ceđenju meda, topljenju voska. Povodom dva veka od objavljivanja prve srpske knjige o pčelarstvu, štampana su 2010. godine i dva njena reprint-izdanja sa prevodom na savremen srpski jezik.Avram Maksimović, autor knjige Maksimović je osnovno obrazovanje i učiteljski tečaj završio u Mrazovićevoj Normi, nakon čega je pohađao Bogosloviju u Karlovcima. Za đakona i učitelja u Sivcu postavljen je 1790. Govorio je latinski, nemački, mađarski i ruski jezik, bio je sakupljač prenumeranata za prve knjige Vuka Karadžića u Somboru i prvoupisan je među sveštenicima koji su se pretplatili na Vukov „Srpski rječnik“ 1818. godine. Prvenac – „Novi pčelar“ Maksimovićev potpis na koricama OSNOVAO OGLEDNU EKONOMIJU AVRAM Maksimović je 1794. postao sveštenik u Riđici kod Sombora, gde se na imanju vlastelinske porodice Kovač upoznao sa uzornim pčelarstvom, voćarstvom i vrtlarstvom. Godine 1803. postao je paroh somborskog Svetođurđevskog hrama i ubrzo je u okolini Sombora, na osnovu iskustava stečenih na riđičkom vlastelinskom dobru, na 14 jutara zemlje načinio oglednu ekonomiju koja je uticala na osavremenjavanje poljoprivrede u gradu i okolini, priča hroničar Stepanović. DOBROČINSTVO U STROGOJ TAJNOSTI MAKSIMOVIĆ je pomagao narodnoj prosveti, pa je 1811. u korist školskog fonda priložio 1.000 forinti i obećao da će i dalje biti priložnik, pod uslovom da mu ime ostane u tajnosti. Nalazio se među 12 osoba koje je zlatnom medaljom odlikovao austrijski car Franc Prvi za zasluge pri ustrojavanju pravoslavnih preparandija.

(Večernje novosti)

Napišite komentar

Najnovije iz rubrike